Εξόριστες λόγω περιόδου

Το τοπίο του Νεπάλ είναι μια γεωγραφική σκάλα, η οποία κατεβαίνει από τα χιονισμένα βουνά των Ιμαλαΐων, μέσα από τους απότομους λόφους, στις καταπράσινες πεδιάδες του νότου. Στα απομακρυσμένα δυτικά της χώρας, η ζωή έχει αλλάξει ελάχιστα τις δεκαετίες.

Για την 18χρονη Ishwari Joshi, αυτό σημαίνει ότι, όπως ανέκαθεν έκαναν η μητέρα της και η γιαγιά της, φεύγει από το σπίτι της όταν είχε περίοδο.

Η πρακτική ονομάζεται «chhaupadi» – ένα όνομα για την έμμηνο ρύση, το οποίο μεταφέρει επίσης το νόημα ότι μια γυναίκα είναι ακάθαρτη όταν αιμορραγεί.

«Την πρώτη φορά που είχα περίοδο ήταν στα 15. Έπρεπε να μείνω έξω για εννέα μέρες», όπως αναφέρει στη συνέντευξη που έδωσε, μαζί με άλλους συγχωριανούς της, στις δημοσιογράφους του BBC, Joanna Jolly and Vibeke Venema.

 

«Πρέπει να κοιμόμαστε έξω»

Όταν ξεκινάει η περίοδος μιας γυναίκας, τότε εκείνη οφείλει να αφήσει την ζεστασιά του σπιτιού της και να βρεθεί σε ενός είδους απομόνωση, σε μια ειδικά χτισμένη καλύβα.

Όταν οι γυναίκες απομονώνονται σε αυτές τις καλύβες, δεν επιτρέπεται καν να μαγειρεύουν, να τρώνε θρεπτικά τρόφιμα, να πίνουν νερό ή να κολυμπούν στα νερά του χωριού.

Επίσης, απαγορεύεται να αγγίζουν τα φυτά, τα βοοειδή και… τους άνδρες.

«Λένε ότι αν αγγίξουμε μια αγελάδα, θα σταματήσει να παράγει γάλα», λέει η φίλος της Ishwari, η Nirmala.

«Δεν έχουμε δει ποτέ κάτι τέτοιο να συμβαίνει μπροστά μας, αλλά οι γηραιότεροι μας λένε ότι δεν πρέπει να αγγίζουμε τις αγελάδες».

Επίσης, απαγορεύεται να πηγαίνουν σε τουαλέτες. «Δεν επιτρέπεται να αγγίζουμε την τουαλέτα επειδή είναι το ίδιο νερό που χρησιμοποιούμε στο σπίτι», λέει η 45χρονη Kalpana Joshi. «Πρέπει να πάμε στα χωράφια μακριά από το σπίτι όπου κανείς δεν μπορεί να μας δει.»

Μετά από τέσσερις ημέρες στην καλύβα, οι γυναίκες του χωριού λούζονται σε ένα ρέμα, το οποίο είναι σε απόσταση μιας ώρας μακριά με τα πόδια και «καθαρίζονται» (με την έννοια της κάθαρσης) με ούρα αγελάδων.

Κάποιοι λένε ότι το «chhaupadi» δεν επιβάλλεται τόσο αυστηρά όσο παλαιότερα, όπως φαίνεται από ιστορίες που λένε για μητέρες και γιαγιάδες τους που εξορίζονταν με πιο ακραίους τρόπους κατά τη διάρκεια της μηνιαίας αιμορραγίας τους.

Αλλά ακόμη και αυτή η πιο «χαλαρή ερμηνεία» του «chhaupadi», δεν είναι ακριβώς έτσι…

«Είπα στους γονείς μου… μαμά, μπαμπά, δεν πρόκειται να φύγω; Γιατί να το κάνω; », λέει η 22χρονη Laxmi.

«Οι γονείς μου θύμωσαν πολύ, αλλά τα αδέρφια μου με κατάλαβαν και, έτσι, δεν τους πειράζει αν μένω στο σπίτι τους», σημείωσε η ίδια

Όμως η Laxmi γνωρίζει ότι αυτό το «κομφόρ» είναι σχεδόν απίθανο να συνεχιστεί όταν παντρευτεί και μετακομίζει στο σπίτι του συζύγου της, γιατί αυτή είναι μια από τις πιο αυστηρές παραδόσεις στο Νεπάλ.

«Αν η οικογένειά του επιμένει ότι πρέπει να κοιμηθώ έξω, δεν θα έχω άλλη επιλογή», λέει. «Θα αναγκασθώ να το κάνω.»

 

«Το αίμα της περιόδου είναι δηλητηριασμένο»

Παρά το γεγονός ότι πολλοί άντρες αναγκάζονται να πάνε στην Ινδία και τις χώρες του Κόλπου ως μετανάστες για να εργαστούν, πράγμα που καθιστά τις γυναίκες αναγκαίες περισσότερο από ποτέ, ώστε να φροντίζουν τα βοοειδή, οι άνδρες εξακολουθούν να πιστεύουν στην αναγκαιότητα και τη δύναμη του «chhaupadi».

«Aν η γυναίκα μου με άγγιζε κατά τη διάρκεια της περιόδου της, ένιωθα σαν άρρωστος- φυσικά», λέει ο 74χρονος Shankar Joshi.

Ένας νεότερος, Yagya, πιστεύει επίσης ότι η παράδοση πρέπει να συνεχιστεί, αλλά για διάφορους λόγους.

«Παλαιότερα, οι άνθρωποι μπορεί έλεγαν ότι οι θεοί θυμώνουν και γι ‘αυτό ακολουθήθηκε η συγκεκριμένη πρακτική», λέει. «Αλλά πιστεύω ότι είναι περισσότερο για τη διατήρηση ενός καθαρού περιβάλλοντος, καλής υγείας και ασφάλειας στο σπίτι», λέει, σημειώνοντας ότι οι γυναίκες του χωριού έχουν μόνο πανιά υφάσματος για να απορροφούν τη ροή τους.

«Το εμμηνορροϊκό αίμα είναι δηλητήριο», λέει.

Να σημειωθεί ότι κανείς δεν μπορεί να εντοπίσει ακριβώς από πού προέρχεται η ιδέα ότι οι περίοδοι είναι ακάθαρτες, αλλά συχνά αποδίδεται σε ινδουιστικές γραφές.

Οι γυναίκες ψάχνουν καθοδήγηση στους ιερείς, όπως ο Narayan Prasad Pokharel, ο οποίος βλέπει την εμμηνόρροια ως ιερή αλλά και επικίνδυνη.

«Αν η γυναίκα δεν περιορίσει τον εαυτό της, τότε οι ακαθαρσίες που βρίσκονται στο σώμα της θα μπορούσαν να μεταφερθούν στον άνδρα. Αυτό θα έχει ως αποτέλεσμα φοβερές ασθένειες », λέει.

Υπάρχει ακόμη και μια ετήσια θρησκευτική τελετή για τις γυναίκες, ώστε να εξιλεωθούν για τυχαία επαφή με άντρες και για την ρύπανση του περιβάλλον τους.

 

Κινήσεις κατάργησης του «chhaupadi»

Το «chhaupadi» μπορεί να έχει τις ρίζες του σε θρησκευτικές γραφές, αλλά έχει γίνει μια διαδεδομένη κοινωνική πρακτική.

Η Lila Ghale, η τοπική επικεφαλής του κυβερνητικού τμήματος για τις γυναίκες και τα παιδιά, λέει ότι μπορεί να πάρει άλλη μια γενιά πριν να εξαλειφθεί πλήρως το «chhaupadi».

«Συνεργαζόμαστε με όλους – άνδρες, γυναίκες, ακόμη και μαγισσούς-ιατρούς», λέει.

«Ο πολιτισμός μας είναι πατριαρχικός και πολλές γυναίκες είναι αναλφάβητες. Έτσι, δυσκολεύει το να αλλάξουν τα πράγματα».

Η υγειονομικός εργάτης, Pema Lakhi, λέει ότι το να αλλάξει η νοοτροπία αυτή, δεν σημαίνει μόνο το να μάθουν οι άνθρωποι ότι το chhaupadi είναι λάθος. Η Lakhi πιστεύει ότι τα κορίτσια του Νεπάλ θα πρέπει να αρχίσουν να γιορτάσουν τη μηνιαία αιμορραγία τους.

«Ποιος λέει ότι η περίοδος είναι κάτι το ακάθαρτο; Αφού είναι το αίμα που δίνει ζωή. Εμείς λέμε στις γυναίκες ότι υπάρχει δύναμη στις περιόδους τους», λέει. «Τους λέμε ότι το αίμα τους είναι δύναμη».

Αφήστε μια απάντηση